Uitzonderlijke mutatiecombinaties

Met ‘uitzonderlijk’ bedoelen we in dit geval op het vlak van de genetica en overerving. Sommige mutaties en combinaties gedragen zich niet zoals we dat zouden verwachten.

Witmasker en bleekmasker – allelopathie
Tip: lees eerst het deel over DNA en chromosomen (1. Inleiding in de genetica).

Witmasker en bleekmasker zijn allebei gewone, autosomaal recessieve mutaties en gedragen zich ook zo. Behalve wanneer ze samen in een vogel terechtkomen, dan blijkt dat ze onderling een speciale relatie hebben. Dit heeft te maken met het feit dat beide mutaties zijn van hetzelfde gen, in de genetica noemt men dit allelen.

Bijna alle chromosomen en dus ook de genen zijn in tweevoud aanwezig in het DNA. Wanneer twee mutaties van hetzelfde gen – zoals witmasker en bleekmasker – aanwezig zijn als split in een vogel, betekent dit dat er geen intact gen meer is. De functie van dit gen kan dus niet meer naar behoren uitgevoerd worden. Deze vogel is bijgevolg split voor twee recessieve mutaties maar uiterlijk toch geen wildkleur. Concreet komt het hierop neer: er bestaan twee “types” van bleekmaskers. Je hebt deze die dubbelsplit zijn voor witmasker en bleekmasker en daardoor een mengkleur van beide mutaties tonen. Deze worden bleekmaskerwitmasker genoemd of ook wel ‘heterozygoot bleekmasker’, dit betreft het merendeel van de bleekmaskers.  Daarnaast bestaan er ook ‘zuiver bleekmaskers’, zonder een split witmasker. De technische term hiervoor is ‘homozygoot bleekmasker’.

Lutino en cinnamon
Iedere combinatie met lutino betreft een geel/witte vogel waarbij het eumelanine nauwelijks tot niet zichtbaar is, met uitzondering van de combinatie lutino-cinnamon. Daarbij wordt een bruine waas zichtbaar over de vogel, vaak met nog donkerder bruine vleugelpunten. Soms wordt dit verward met de (lichtere) bruine waas die volwassen lutino mannen vaak over zich heen krijgen. Hoe het kan dat de combinatie lutino-cinnamon toch nog duidelijk eumelanine toont, is niet bekend. De vorming en afzetting van eumelanine in de veer is een proces waarbij meerdere genen een rol spelen en blijkbaar beïnvloeden de genen van lutino en cinnamon elkaar hierin, op de één of andere manier. De combinatie lutino-cinnamon wordt in veel kromsnavelsoorten – en ook de valkparkiet – weleens “lacewing” genoemd.

Cinnamon of opaline met bronze fallow
De combinatie opaline met bronze fallow geeft een zeer licht gekleurde vogel – veel lichter dan verwacht. De vogel heeft overwegend geeltinten en het opaline patroon is ook enkel zichtbaar in het psittacine (dus een gele druppeltekening), zoals bij een opaline-lutino. Vaak zijn enkel de vleugelpunten nog enigszins bruin van kleur.

De combinatie cinnamon met bronze fallow bleekt nog sterker op: deze vogels zijn nagenoeg volledig geel, uiteraard met uitzondering van de wangvlek. Ze lijken daardoor sterk op een lutino. Dit gaf onder meer aanleiding tot het – onbewust – jarenlang kweken en verkopen van cinnamongeelwang bronze fallows als zijnde lutinogeelwang of lutinogeelwang bronze fallow.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *