Kleurafwijkingen

Het is de droom van vele liefhebbers om een nieuwe kleurmutatie te kweken. Er wordt dan ook naarstig gezocht naar de kleinste kleurafwijking bij alle jongen. Deze kleurafwijkingen komen vaker voor dan je zou denken. Maar het is belangrijk om realistisch te blijven: jammer genoeg zijn de meeste kleurafwijkingen niet erfelijk, het betreft dan modificaties. Een aantal van deze niet-erfelijke kleurafwijkingen duiken met enige regelmaat op, hieronder worden er enkele besproken.

Gevlekte cinnamons
Cinnamon valkparkieten kunnen opbleken door zonlicht, met name het UV spectrum. Dit is één van de meest voorkomende, niet-erfelijke kleurafwijkingen. De veren kunnen lichter bruin worden tot zo goed als wit. Een vlekkerig patroon ontstaat wanneer veren individueel opbleken: deze die het meest zonlicht krijgen bleken het sterkst op. Wanneer deze gebleekte veren ruien, komen ze donkerbruin terug. Dit in combinatie met het feit dat zeker niet alle veren vervangen worden bij iedere rui – en zelfs niet ieder jaar – maakt dat de cinnamon een erg vlekkerig patroon kan krijgen.

Gebleekte cinnamon - Marinus Lokerse

Gebleekte cinnamon – Marinus Lokerse

Het opbleken kan ook voorkomen bij cinnamon vogels die binnenshuis zitten. Het glas van een raam houdt het merendeel maar niet alle UV licht tegen, met name een deel van het UV-A gaat er doorheen. Voor de tentoonstelling is een gevlekt patroon niet gewenst, maar verder heeft het opbleken van cinnamons geen gevolgen voor de gezondheid van de vogel.

Stressmarkeringen
Stressmarkeringen of stresslijnen zijn zichtbaar als fijne, meestal horizontale, lijnen in het verenkleed. Dit zien we hoofdzakelijk bij jonge vogels. Deze lijnen bevatten minder eumelanine en ontstaan door een tijdelijke onderbreking of vertraging van de eumelanine productie. De oorzaak is een tijdelijke vorm van stress: ondervoeding, een tekort aan bepaalde voedingsstoffen, ziekte, … Er is ons een geval bekend van twee jongen die dit hadden nadat de kweker vergeten was te voeren voor een dag. Gezien het een tijdelijk probleem betreft, hoeven deze vogels dus niet noodzakelijk ziek of gebrekkig te zijn. Als het onderliggende probleem verdwenen is, zullen de stresslijnen meestal verdwijnen met de jeugdrui.

Stress markeringen

Stress markeringen

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Verhoogde geelfactor
Erg in trek de laatste jaren zijn valkparkieten met een ‘verhoogde geelfactor’. Vaak zie je ze in combinatie met lutino of bont, wat logisch is gezien deze mutaties het eumelanine wegnemen waardoor andere kleuren beter zichtbaar worden. Alle vogels met verhoogde geelfactor die ons bekend zijn, blijken zich bijzonder moeilijk voort te planten.

Opaline met chlamydiose

Opaline met chlamydiose

Eén mogelijke oorzaak van verhoogde geelfactor is ziekte, met negatief effect op de lever en/of nieren. Dit kan vrij eenvoudig getest worden door de leverwaarden te laten bepalen op een bloedstaal. De ziekte zal wellicht chronisch zijn omdat deze lang genoeg moet duren opdat de verkleuring van de veren gebeurt bij de opeenvolgende ruien. Er zijn ons enkele gevallen bekend waarbij verhoogde geelfactor veroorzaakt werd door papegaaienziekte (Chlamydiose), vastgesteld door de dierenarts. Na langdurige behandeling met antibiotica verdween de gele kleur met de volgende ruien!

3 Opaline Chlamydiose verh geelf na behandeling

Dezelfde opaline na de behandeling

Andere vogels met verhoogde geelfactor blijken niet ziek te zijn, al zijn velen nooit getest. Selectieve kweek op het psittacine zou in theorie zeker mogelijk moeten zijn. Van nature varieert het psittacine gehalte al sterk tussen valkparkieten onderling. Een kleurmutatie behoort in theorie ook tot de mogelijkheden, maar tot dusver is een dergelijke mutatie bij valkparkieten nog niet erkend.

Halfsider
Deze term wordt gebruikt voor dieren met lichaamsdelen met verschillende genetica, waardoor ze verschillende kleurmutaties tonen al naargelang het lichaamsdeel. De wetenschappelijke term is ‘chimaerisme’ of ‘mozaïcisme’, al naargelang de oorzaak en (genetische) situatie. De meest bekende vorm is een vogel die een verschillend gekleurde linker- en rechterzijde heeft, als het ware gescheiden door een verticale lijn. Andere hebben een horizontale scheidingslijn, of een meer gevlekt patroon.

Mogelijke halfsider - Esther de Bruin

Mogelijke halfsider – Esther de Bruin

Er zijn verschillende mogelijke oorzaken, bv. twee embryo’s die samensmelten in het ei. Dit verklaart waarom sommige halfsiders niet enkel verschillende kleuren tonen maar ook een verschillend geslacht hebben in hun linker- en rechter lichaamshelft. Deze worden gynanders genoemd en ze zijn onvruchtbaar. Een andere mogelijke oorzaak is een probleem tijdens de eerste celdeling. Hoewel de oorzaak bij halfsider genetisch is van aard, is het toch niet erfelijk. Dat komt omdat de veranderingen in het DNA enkel in lichaamscellen zit en niet in de voortplantingscellen.

Grizzle
De term ‘grizzle’ wordt gebruikt voor vogels die er op het eerste zich uit zien als een bonte. Maar bij nader bekijken is het patroon toch anders: in plaats van dat veren volledig wit/geel (bont) zijn of wildkleur, zijn de veren gekleurd door een groot aantal zeer kleine, witte vlekjes. Daartussen is nog eumelanine aanwezig. Sommige veren zijn ook volledig wit. Er zijn nog geen kweekresultaten bekend met dergelijke valkparkieten en ook werden totnogtoe nooit twee of meer grizzle jongen geboren uit hetzelfde koppel. Bij andere papegaaiachtigen staat een zeer gelijkaardige modificatie bekend, dus helaas niet erfelijk. Maar in andere vogelsoorten bestaan ook kleurmutaties met een gelijkaardig uitzicht. De toekomst zal het uitwijzen!

'Grizzle' - Desiré Assendelft

‘Grizzle’ – Desiré Assendelft

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *